Chấm dứt khai thác hệ thống Radar sơ cấp, thứ cấp Sơn Trà 1 sau hơn 32 năm hoạt động

23h45 ngày 31/5/2026, tại Phòng máy thiết bị Radar - Trạm Radar Thông tin Sơn Trà 1- Công ty Quản lý bay miền Trung, các Kỹ sư trực Radar Thông tin tiến hành kiểm tra, ghi nhận tình trạng h oạt động của hệ thống bao gồm: đèn báo trạng thái, công suất phát PSR/SSR, màn hình hiển thị dữ liệu, màn hình giám sát RCMS… Đây là lần kiểm tra cuối cùng trước khi thực hiện dừng hoạt động hai Đài radar sơ cấp TRAC 2000 và thứ cấp RSM 970 theo NOTAM đã phát.

 

Kíp trưởng kỹ thuật (tiến hành) liên hệ với các đầu cuối nhận dữ liệu Radar Sơn Trà 1 để thông báo và xác nhận hai Đài radar sơ cấp, thứ cấp Indra tại Trạm radar Sơn Trà 2 vẫn hoạt động bình thường, đảm bảo cấu hình giám sát cho tiêu chuẩn phân cách 3NM trong vùng trời Kiểm soát tiếp cận Đà Nẵng. 

Điều trùng hợp đầy ý nghĩa là Kíp trưởng ca trực, anh Đoàn Văn Thông – một trong số các Kỹ sư đầu tiên được tuyển dụng ngay khi vừa tốt nghiệp Đại học Bách Khoa Đà Nẵng để tiếp nhận vận hành và khai thác hệ thống Radar sơ thứ cấp do hãng Thales bàn giao, đặt nền móng cho việc làm chủ công nghệ giám sát hiện đại của Trung tâm Quản lý bay dân dụng Việt Nam - tiền thân của Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam. Đây không chỉ gợi nhớ về hành trình cá nhân của một Kỹ sư radar, mà còn phảnh ánh 1 chặng đường hơn ba thập kỷ của tập thể những người đã gắn bó, vận hành và gìn giữ hệ thống. Với biết bao nỗ lực, công sức từ những ngày đầu tiên.

Đúng 00h00 ngày 01/6/2026, Quy trình tắt phát được thực hiện: lần lượt các khối thu, phát Radar sơ cấp, thứ cấp, rồi dừng động cơ anten. Hệ thống Radar PSR/MSSR Thales – từng là hệ thống trang thiết bị hiện đại nhất Việt Nam – chính thức khép lại hành trình gần 32 năm vận hành liên tục giám sát bảo đảm an toàn cho tất cả các chuyến bay đi/đến vùng trời khu vực miền Trung.

Nhìn lại chặng đường lịch sử 

Ngày 08/12/1994, anten Radar PSR/SSR Sơn Trà 1 quay lần đầu tiên, dữ liệu giám sát phủ rộng từ Vinh đến Nha Trang, từ Thái Lan đến tận 250NM ngoài Biển Đông. Đây là điểm mấu chốt để mở ra giai đoạn mới, lần đầu tiên Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế ICAO cho phép Việt Nam làm chủ vùng trời FIR Hồ Chí Minh – sự thống nhất trên không phận sau gần 20 năm chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, thống nhất đất nước.

Ba Trạm Radar Sơn Trà 1, Tân Sơn Nhất, Quy Nhơn được đầu tư đồng bộ, mở ra giai đoạn mới: không phận dân dụng Việt Nam không còn bị chia cắt, được bảo đảm xuyên suốt dọc theo chiều dài của Tổ quốc và thực sự do người Việt Nam điều hành. Thế hệ kỹ sư đầu tiên đã vận hành hệ thống này, trở thành chuyên gia, người thầy truyền lửa nghề cho các thế hệ sau.

Tiếp nối và đổi mới 

Việc dừng hai Đài Radar sơ cấp TRAC 2000 và thứ cấp RSM 970  không đồng nghĩa với sự nghỉ ngơi. Lực lượng kỹ sư được tăng cường trực tại Trạm Radar Sơn Trà 2, đồng thời tham gia đào tạo để khai thác hệ thống Radar Eldis mới đang được lắp đặt khẩn trương trong năm 2026. Công nghệ thay đổi, yêu cầu cao hơn, nhưng truyền thống làm chủ công nghệ của Sơn Trà vẫn tiếp tục.

Độ tin cậy của hệ thống Radar ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động điều hành bay. Muốn hệ thống tin cậy, người vận hành phải nắm vững nguyên lý hoạt động để can thiệp kịp thời khi có sự cố, rút ngắn thời gian hư hỏng, gián đoạn dịch vụ. Đây là trách nhiệm và cũng là niềm tự hào của những người tiếp nối di sản Sơn Trà 1.

Niềm tin và sứ mệnh 

FIR Hồ Chí Minh đã hoàn thành thắng lợi, khẳng định năng lực làm chủ bầu trời của người Việt Nam. Việc dừng hệ thống Thales tại Sơn Trà 1 hôm nay không chỉ là một thao tác kỹ thuật, mà còn là dấu mốc lịch sử, nhắc nhớ về những con người đã gắn bó từ buổi đầu, vượt qua nhiều khó khăn và thách thức để vận hành hệ thống hiện đại nhất thời điểm đó.
Từ thế hệ kỹ sư Radar đầu tiên đến các thế hệ sau, tất cả đều chung một tinh thần học hỏi, kiên trì và làm chủ công nghệ, để hệ thống Radar vận hành ổn định suốt hơn ba thập kỷ.

Trạm Radar Sơn Trà 1 khép lại một chương lịch sử để mở ra chương mới với công nghệ RADAR ELDIS hiện đại hơn. Thế hệ Kỹ sư hôm nay tiếp tục viết tiếp truyền thống ấy bằng sự tận tâm và trí tuệ, đó là sự tiếp nối không ngừng, để truyền thống Sơn Trà trở thành nền tảng cho những bước tiến mới của ngành Quản lý bay Việt Nam.

Vũ Lê