Đài Kiểm soát không lưu Chu Lai – Dấu ấn lịch sử của ngành Quản lý bay Việt Nam

Trong dòng chảy phát triển của ngành Hàng không Việt Nam, có những công trình dù nhỏ bé về quy mô nhưng lại mang giá trị lịch sử và biểu tượng to lớn về tinh thần vượt khó, sáng tạo của các thế hệ làm công tác Quản lý bay. Đài Kiểm soát không lưu (KSKL) Chu Lai bằng sắt chính là một trong những hiện vật như thế — một “nhân chứng” sống động của quá trình khôi phục, xây dựng và phát triển ngành Quản lý bay Việt Nam sau chiến tranh.

Đài Kiểm soát không lưu Chu Lai vốn được quân đội Mỹ lắp đặt trong những năm 1960 để phục vụ điều hành bay quân sự tại sân bay Pleiku. Đây là loại đài dã chiến, kết cấu bằng khung sắt lắp ghép, nhỏ gọn, dễ di chuyển, đáp ứng yêu cầu cơ động trong điều kiện chiến tranh. Sau khi đất nước thống nhất năm 1975, lực lượng Quản lý bay Việt Nam đã tiếp quản, sửa chữa và đưa Đài vào phục vụ điều hành các chuyến bay quân sự, dân dụng tại khu vực Tây Nguyên. Đó cũng là một trong những đài kiểm soát dã chiến đầu tiên do Việt Nam vận hành sau ngày giải phóng, đánh dấu bước khởi đầu quan trọng trong việc khôi phục hoạt động bay dân dụng tại miền Trung và Tây Nguyên.
Trong nhiều năm, Đài KSKL Pleiku đã đảm nhiệm hiệu quả nhiệm vụ bảo đảm an toàn cho hàng nghìn chuyến bay, góp phần duy trì và phát triển mạng lưới hoạt động bay trong giai đoạn đất nước còn nhiều khó khăn. Đến năm 2003, khi Đài KSKL Pleiku mới được xây dựng, đưa vào khai thác, Đài bằng sắt dừng sử dụng và để trống.

Mười năm sau, năm 2013, Đài được chuyển về sân bay Chu Lai – một trong những cảng hàng không đang trên đà phát triển mạnh của khu vực miền Trung. Tại đây, Đài được sửa chữa, nâng cấp phần cabin, gia cố phần đế để phù hợp với điều kiện khai thác mới. Dù đã qua nhiều năm sử dụng, với thiết kế nhỏ gọn, khung sắt vững chắc, Đài KSKL Chu Lai vẫn tiếp tục phát huy hiệu quả trong công tác điều hành bay, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hoạt động của hàng nghìn chuyến bay quân sự và dân dụng. Hiện nay, Đài đang thực hiện điều hành trung bình hơn mười lần chuyến cất, hạ cánh mỗi ngày, góp phần quan trọng vào hoạt động của sân bay Chu Lai và hệ thống Quản lý bay khu vực miền Trung.

Dự kiến trong thời gian tới sau khi chuyển đổi khai thác sang vị trí mới, Đài KSKL Chu Lai sẽ được tháo dỡ, chuyển giao để trưng bày tại Bảo tàng Hàng không. Việc đưa hiện vật này về bảo tàng không chỉ là hành động gìn giữ một phần lịch sử quý giá của ngành, mà còn mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc đối với các thế hệ cán bộ, nhân viên hàng không hôm nay và mai sau. Thông qua đó, công chúng và khách tham quan sẽ hiểu rõ hơn về những nỗ lực, sáng tạo, tinh thần vượt khó của lực lượng Quản lý bay Việt Nam trong những năm đầu xây dựng và phát triển đất nước.
Với giá trị lịch sử và biểu tượng nghề nghiệp sâu sắc, Đài Kiểm soát không lưu Chu Lai bằng sắt xứng đáng được ghi nhận là một hiện vật quý hiếm – minh chứng sống động cho chặng đường phát triển bền bỉ, đầy tự hào của ngành Quản lý bay Việt Nam.
Một số hình ảnh tại Đài KSKL Chu Lai:

PH