Dấu ấn người mở đường - Cố Thiếu tướng, Tổng Cục trưởng Trần Mạnh

Trong dòng chảy phát triển của ngành Hàng không dân dụng Việt Nam, có những con người đã để lại dấu ấn sâu đậm không chỉ bằng cương vị lãnh đạo mà còn bằng tư duy đổi mới, tầm nhìn vượt trước thời đại. Cố Thiếu tướng, Tổng Cục trưởng Trần Mạnh - người mà nhiều thế hệ cán bộ, người lao động trong ngành kính trọng, xem như một “thủ lĩnh tinh thần” - chính là một trong những nhân vật tiêu biểu như thế.

Ở cương vị Tổng Cục trưởng Tổng Cục Hàng không dân dụng Việt Nam trong một thời gian dài, ông Trần Mạnh không chỉ là người chỉ huy mà còn là người truyền cảm hứng mạnh mẽ cho cả một thế hệ. Ấn tượng về ông trong ký ức đồng nghiệp không phải là sự uy quyền hay những mệnh lệnh cứng nhắc, mà là hình ảnh một vị tướng giản dị, trầm tĩnh, gần gũi và giàu lòng nhân ái. Dù giữ trọng trách cao, ông sống trong căn nhà cấp bốn đơn sơ phía sau khu làm việc, với những vật dụng giản dị, mộc mạc - một phong cách sống phản ánh rõ nét nhân cách khiêm nhường, thanh liêm của người lãnh đạo.

Trần Mạnh là người kiệm lời, nhưng mỗi khi cất tiếng, những suy nghĩ của ông luôn chứa đựng chiều sâu, sự sắc sảo và tầm nhìn chiến lược. Trong bối cảnh nền kinh tế còn nặng cơ chế bao cấp, tư duy quản lý còn nhiều ràng buộc, ông đã sớm nhận ra những hạn chế cản trở sự phát triển của ngành Hàng không. Ông thẳng thắn chỉ ra những biểu hiện cửa quyền, tư duy “xin - cho”, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phải thay đổi cách tiếp cận, coi hành khách là trung tâm, là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của ngành.

Đặc biệt, ngay từ trước thời điểm công cuộc Đổi mới được khởi xướng, ông đã đề cập đến “mệnh lệnh của thị trường” - một khái niệm còn rất mới mẻ thời bấy giờ. Theo ông, Hàng không không thể phát triển bằng cơ chế mệnh lệnh hành chính, mà phải tuân theo quy luật cung - cầu, cạnh tranh và hiệu quả kinh tế. Tư tưởng đó đã trở thành nền tảng cho nhiều bước chuyển mình quan trọng sau này của ngành.

Dấu mốc đáng nhớ trong quá trình lãnh đạo của ông là việc ký ban hành chủ trương về hạch toán kinh doanh trong ngành Hàng không vào tháng 4/1980. Với tinh thần tự chủ, tự cân đối, hướng tới kinh doanh có lãi, quyết định này được xem như một bước “tập duyệt” quan trọng, góp phần đưa ngành Hàng không từng bước thoát khỏi cơ chế tập trung bao cấp, hướng tới hoạt động theo nguyên tắc thị trường. Dù khi đó còn gặp nhiều ý kiến trái chiều, thậm chí gây ra không ít trắc trở cho cá nhân ông, nhưng thực tiễn đã chứng minh tầm nhìn đúng đắn và tính tiên phong của những quyết sách ấy.

Không chỉ là nhà lãnh đạo có tư duy đổi mới, Trần Mạnh còn là người giàu lòng nhân ái, luôn trăn trở với con người và sự phát triển bền vững của ngành. Ông cũng đặc biệt quan tâm đến xây dựng văn hóa trong ngành Hàng không. Trước những hiện tượng tiêu cực như buôn lậu, xâm phạm hành lý hành khách, ông kiên quyết yêu cầu xử lý nghiêm, đồng thời nhấn mạnh việc nâng cao trình độ văn hóa, ý thức nghề nghiệp cho người lao động. Theo ông, một ngành kinh tế kỹ thuật hiện đại không thể phát triển nếu thiếu nền tảng văn hóa và con người có phẩm chất.

Cuộc đời và sự nghiệp của ông Trần Mạnh còn gắn liền với những năm tháng chiến đấu hào hùng trong Quân đội và Không quân nhân dân Việt Nam. Từ một cán bộ trẻ tuổi tham gia kháng chiến, ông đã trưởng thành qua nhiều cương vị quan trọng, được mệnh danh là “kiến trúc sư chiến thuật” của Không quân Việt Nam, góp phần quan trọng vào những chiến công vang dội trên bầu trời Tổ quốc. Sau khi đất nước thống nhất, ông tiếp tục cống hiến trên mặt trận mới - xây dựng và phát triển ngành Hàng không dân dụng.

Dù trải qua không ít thăng trầm, thậm chí có thời điểm phải rời vị trí khi những tư tưởng đổi mới chưa được nhìn nhận đầy đủ, nhưng những gì ông để lại vẫn luôn hiện hữu trong từng bước phát triển của ngành. Đó là tư duy đổi mới, là khát vọng xây dựng một ngành Hàng không hiện đại, hiệu quả, là nền tảng văn hóa phục vụ hành khách và là tinh thần dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Ngày nay, khi ngành Hàng không Việt Nam đang hội nhập sâu rộng và phát triển mạnh mẽ, nhìn lại chặng đường đã qua, càng thấy rõ hơn giá trị những đóng góp của những người đi trước như Tổng Cục trưởng Trần Mạnh. Dấu ấn của ông không chỉ nằm trong những quyết sách hay thành tựu cụ thể, mà còn in đậm trong tư duy, trong văn hóa và trong tâm thức của nhiều thế hệ cán bộ, người lao động ngành Hàng không.

Dấu ấn ấy - dấu ấn của một người mở đường - sẽ còn mãi đồng hành cùng hành trình phát triển của Hàng không Việt Nam hôm nay và mai sau.
    

PH