Nghị định 337/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Tiếp cận thông tin: Những điểm mới và tác động đến Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam

Ngày 26/8/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 337/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tiếp cận thông tin (Luật số 01/2026/QH16), có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng, cụ thể hóa quyền tiếp cận thông tin của công dân, tổ chức đối với thông tin do cơ quan, đơn vị nắm giữ, đồng thời đặt ra những yêu cầu, trách nhiệm cụ thể mà các cơ quan, đơn vị – trong đó có các doanh nghiệp nhà nước cung ứng dịch vụ công thiết yếu như Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) – cần chủ động rà soát, triển khai thực hiện.

1. Những điểm mới đáng chú ý của Nghị định 337/2026/NĐ-CP

Nghị định gồm các nội dung hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật Tiếp cận thông tin 2026, tập trung vào bốn nhóm vấn đề chính:

1. Nghị định quy định 06 biện pháp bảo đảm quyền tiếp cận thông tin (Điều 2 Nghị định), áp dụng chung cho các cơ quan, đơn vị, bao gồm:
- Đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật, ứng dụng công nghệ số trong cung cấp thông tin phù hợp với điều kiện thực tế của cơ quan, đơn vị, địa phương;
- Vận hành, duy trì và phát triển cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, cổng dữ liệu, các kênh thông tin, trang cộng đồng chính thức; đồng thời duy trì, lưu giữ, cập nhật, quản lý cơ sở dữ liệu thông tin bảo đảm có hệ thống, đầy đủ, dễ tra cứu, tải về, sử dụng; thực hiện các biện pháp kỹ thuật, quy trình để quản lý, bảo vệ thông tin theo quy định;
- Nâng cao chất lượng công tác văn thư, lưu trữ, thống kê; trang bị phương tiện để người yêu cầu được sao, chụp, tải về văn bản, hồ sơ, tài liệu, trừ trường hợp pháp luật liên quan có quy định khác;
- Tăng cường cung cấp thông tin qua hoạt động của người phát ngôn, trên phương tiện thông tin đại chúng và qua Internet;
- Bồi dưỡng năng lực, chuyên môn, nghiệp vụ cho người được giao nhiệm vụ cung cấp thông tin;
- Bố trí hợp lý nơi tiếp nhận, giải quyết yêu cầu cung cấp thông tin phù hợp điều kiện từng cơ quan, đơn vị.

2. Nghị định hướng dẫn các biện pháp bảo đảm quyền tiếp cận thông tin cho nhóm đối tượng đặc thù – người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, người sinh sống ở khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn – theo hướng cơ quan, đơn vị phải căn cứ vào từng đối tượng để có biện pháp phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi.

3. Nghị định quy định rõ trách nhiệm rà soát, phân loại, kiểm tra và bảo đảm tính bí mật của thông tin trước khi cung cấp (hướng dẫn khoản 4 Điều 11 Luật). Đây là nội dung có ý nghĩa quan trọng đối với các cơ quan, đơn vị đang quản lý nhiều loại thông tin có tính chất nhạy cảm, cần được rà soát, phân loại chặt chẽ trước khi công khai hoặc cung cấp theo yêu cầu.

4. Nghị định quy định chi tiết trình tự, thủ tục cung cấp thông tin theo yêu cầu và ban hành kèm theo các mẫu văn bản sử dụng trong quá trình này (Điều 9 và Phụ lục Nghị định), đồng thời cho phép cơ quan, đơn vị tiếp nhận hồ sơ được khai thác dữ liệu điện tử (dữ liệu dân cư) để đối chiếu, xác thực thông tin của người yêu cầu cung cấp thông tin – một điểm mới giúp đơn giản hóa thủ tục xác minh danh tính người yêu cầu. Nghị định cũng hướng dẫn việc cung cấp thông tin theo yêu cầu cho công dân thông qua tổ chức, đoàn thể, doanh nghiệp (khoản 2 Điều 29 Luật).

Về lộ trình thực hiện, Nghị định yêu cầu chậm nhất 06 tháng kể từ ngày 01/9/2026 (tức trước ngày 01/3/2027), các cơ quan, đơn vị phải hoàn thành việc ban hành Quy chế cung cấp thông tin hoặc lồng ghép nội dung cung cấp thông tin vào Quy chế nội bộ, đồng thời xây dựng Chuyên mục về tiếp cận thông tin trên cổng/trang thông tin điện tử của mình (nếu có).

2. Tác động đến Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam
VATM là doanh nghiệp nhà nước được giao cung ứng dịch vụ bảo đảm hoạt động bay – một loại hình dịch vụ công ích, thiết yếu, có tính chất độc quyền tự nhiên, liên quan trực tiếp đến an toàn hàng không và quốc phòng, an ninh. Với phạm vi áp dụng của Luật Tiếp cận thông tin 2026 và Nghị định 337/2026/NĐ-CP đối với các cơ quan, đơn vị cung ứng dịch vụ công cơ bản, thiết yếu, VATM cần chủ động rà soát để thực hiện đầy đủ trách nhiệm liên quan, trong đó có một số nội dung trọng tâm sau:

1. Xây dựng và ban hành Quy chế cung cấp thông tin nội bộ. Trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày Nghị định có hiệu lực, VPTCT và các đơn vị liên quan cần chủ trì, phối hợp xây dựng Quy chế cung cấp thông tin (hoặc lồng ghép vào quy chế quản lý, sử dụng thông tin, quy chế phát ngôn hiện có), quy định rõ đầu mối tiếp nhận, xử lý yêu cầu cung cấp thông tin, trình tự, thủ tục, thời hạn trả lời và các mẫu văn bản sử dụng, thống nhất theo mẫu tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định.

2. Rà soát, phân loại thông tin trước khi cung cấp. Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý đối với VATM do tính chất đặc thù của ngành: nhiều thông tin về hạ tầng kỹ thuật, phương thức bay, dữ liệu giám sát, phối hợp dân sự - quân sự thuộc diện bí mật nhà nước hoặc thông tin hạn chế tiếp cận theo pháp luật chuyên ngành hàng không, quốc phòng, an ninh mạng. Việc xây dựng Quy chế cung cấp thông tin cần gắn kết chặt chẽ với các quy định hiện hành về bảo vệ bí mật nhà nước, an toàn - an ninh hàng không và quản trị dữ liệu nội bộ, để bảo đảm không cung cấp nhầm những thông tin thuộc diện hạn chế, đồng thời không viện dẫn tùy tiện lý do bảo mật để từ chối cung cấp thông tin mà pháp luật cho phép công khai.

3. Kiện toàn kênh cung cấp thông tin và chỉ định người phát ngôn. VATM cần rà soát, củng cố chuyên mục tiếp cận thông tin trên Cổng thông tin điện tử vatm.vn, bảo đảm thông tin được đăng tải có hệ thống, dễ tra cứu, tải về; đồng thời chuẩn hóa vai trò người phát ngôn, đầu mối tiếp nhận yêu cầu cung cấp thông tin để bảo đảm tính nhất quán, kịp thời khi có yêu cầu từ công dân, cơ quan báo chí, đối tác.

4. Chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật để xác thực người yêu cầu. Với quy định mới cho phép khai thác dữ liệu điện tử (dữ liệu dân cư) để đối chiếu, xác thực người yêu cầu cung cấp thông tin, bộ phận tiếp nhận hồ sơ của VATM cần được trang bị, kết nối phù hợp (nếu áp dụng) để thực hiện đúng quy trình, đồng thời tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân trong quá trình xác thực.

5. Bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ đầu mối. Đơn vị được giao nhiệm vụ cung cấp thông tin cần được tập huấn về quy trình, thẩm quyền, thời hạn xử lý yêu cầu cung cấp thông tin theo Nghị định, tránh tình trạng xử lý chậm, không đúng trình tự dẫn đến khiếu nại hoặc rủi ro pháp lý cho Tổng công ty.

Việc chủ động triển khai sớm không chỉ giúp Tổng công ty tuân thủ đúng quy định pháp luật mới, mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, chuyên nghiệp trong hoạt động cung cấp thông tin của VATM đối với công dân, cơ quan báo chí và các bên liên quan.

 Tổ triển khai VBQPPL của VATM