Phổ biến huấn luyện các tình huống bất thường cho Kiểm soát viên không lưu tại Đài KSKL Phú Bài

Từ ngày 11 – 13/11/2025, Phòng An toàn Chất lượng và An ninh (ATCLAN) Công ty Quản lý bay miền Trung đã chủ trì tổ chức chương trình huấn luyện giai đoạn 1 về phổ biến tài liệu, nhận diện và xử lý tình huống bất thường cho đội ngũ Kiểm soát viên không lưu (KSVKL) tại Đài KSKL Phú Bài. Hoạt động này nằm trong kế hoạch nâng cao năng lực KSVKL do Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam chỉ đạo.
Chương trình mở đầu với nội dung phổ biến lý thuyết về các loại tình huống bất thường trong hoạt động bay đối với KSVKL. Tổ Xây dựng tình huống bất thường được thành lập theo chỉ đạo của Tổng Giám đốc đã tiến hành rà soát, phân loại, rút gọn thành 125 tình huống bất thường điển hình, được tổng hợp dựa trên các sự cố trong nước, khu vực và thế giới.

Hệ thống tình huống được phân nhóm theo tài liệu 2017 của ICAO, giúp chuẩn hóa, dễ theo dõi và tạo thuận lợi trong công tác huấn luyện. Song song với đó, chương trình cũng giới thiệu nguyên tắc– mô hình hỗ trợ ra quyết định nhanh và hiệu quả trong bối cảnh xảy ra bất thường. Các bước xử lý tình huống được hướng dẫn đầy đủ từ giai đoạn phát hiện, xác minh, đánh giá, triển khai biện pháp điều hành đến giám sát sau xử lý, góp phần thống nhất phương pháp tiếp cận và giảm thiểu sai sót trong môi trường tác nghiệp phức tạp.

Phần thực hành mô phỏng tình huống (TTX) là nội dung trọng tâm của khóa huấn luyện. Trong giai đoạn 1, 05 tình huống bất thường điển hình đã được lựa chọn để thực hành tại cơ sở điều hành bay, bao gồm:
- Aircraft Not Following SID/STAR (Tàu bay không tuân thủ SID/STAR).
- Runway Incursion (vehicle) (Phương tiện mặt đất xâm nhập đường cất hạ cánh).
- Suspend flight operations and return the aircraft to the parking area (Tạm ngừng hoạt động bay và yêu cầu tàu bay quay lại bãi đỗ)
- Sudden Weather Deterioration in Controlled Airspace (Thời tiết xấu đột ngột trong vùng trời kiểm soát).
- Drone-related occurrences (Các tình huống liên quan đến UAV/Drone).
Các tình huống này đều được xây dựng thành kịch bản chi tiết, đồng thời điều chỉnh để phù hợp với đặc thù hoạt động tại vùng trời miền Trung và sân bay Phú Bài, bảo đảm tính thực tế và khả năng áp dụng cao. Đáng chú ý, các tình huống lựa chọn trong giai đoạn này đều là những tình huống điển hình, đã từng xảy ra tại một số cơ sở điều hành bay trong khu vực miền Trung, được tổng hợp lại nhằm tăng tính trực quan và sát với thực tiễn khai thác. Trong quá trình thực hành, học viên được phân vai, xử lý theo trình tự mô phỏng và được đánh giá ngay sau mỗi lượt để rút kinh nghiệm và hoàn thiện phương pháp ứng phó.

Ghi nhận trong suốt thời gian triển khai, tinh thần học tập của KSVKL rất tích cực. Nhiều ý kiến đóng góp được đưa ra xoay quanh việc tối ưu quy trình xử lý, tăng cường phối hợp giữa các vị trí và đề xuất bổ sung một số tình huống sát hơn với thực tế khai thác tại Phú Bài. Khóa huấn luyện đã  đả được mục tiêu nâng cao nhận thức về rủi ro, tăng khả năng phản ứng và giảm thiểu sự bỡ ngỡ của KSVKL khi đối mặt với tình huống bất thường trong hoạt động điều hành bay.
Chương trình huấn luyện giai đoạn 1 tại Đài KSKL Phú Bài là bước triển khai quan trọng trong mục tiêu nâng cao năng lực ứng phó và bảo đảm an toàn hoạt động bay của Công ty Quản lý bay miền Trung, tạo nền tảng cho các giai đoạn huấn luyện tiếp theo trong thời gian tới.
                                                                            

Nguyễn Mạnh Cường