Sử dụng tàu bay không người lái, phương tiện bay khác trong khu vực cấm bay, hạn chế bay là vi phạm pháp luật

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, các thiết bị bay không người lái (UAV), flycam và các phương tiện bay siêu nhẹ được sử dụng ngày càng phổ biến trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, việc sử dụng các phương tiện này không đúng quy định, đặc biệt tại các khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay, đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh quốc gia, an toàn hàng không và trật tự an toàn xã hội.

Các quy định hiện hành của Chính phủ

Theo quy định của Luật Phòng không nhân dân và Nghị định số 288/2025/NĐ-CP của Chính phủ, mọi tổ chức, cá nhân khi sử dụng tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác đều phải tuân thủ nghiêm các quy định về đăng ký, cấp phép và tổ chức hoạt động bay. Trong đó, việc xác định khu vực được phép bay, khu vực cấm bay và hạn chế bay là yêu cầu bắt buộc trước khi thực hiện hoạt động bay. 

Hiện nay, các khu vực cấm bay và hạn chế bay đã được công bố công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Quốc phòng tại: https://cambay.mod.gov.vn/ để có thể dễ dàng tra cứu, xác định phạm vi hoạt động phù hợp. Theo đó, các khu vực được hiển thị rõ ràng với mã màu: khu vực cấm bay (màu đỏ), khu vực hạn chế bay (màu vàng). 

Các khu vực cấm bay bao gồm, nhưng không giới hạn, các công trình quốc phòng, khu quân sự trọng yếu; trụ sở các cơ quan Đảng, Nhà nước, Chính phủ; cơ quan ngoại giao và các khu vực đặc biệt quan trọng về an ninh, quốc phòng. Đối với khu vực hạn chế bay, việc tổ chức hoạt động bay cũng bị kiểm soát chặt chẽ, đặc biệt tại khu vực đông dân cư hoặc vùng trời có yêu cầu bảo đảm an toàn bay cao. 

Cần nhấn mạnh rằng, theo quy định hiện hành, mọi hành vi sử dụng tàu bay không người lái, phương tiện bay khác trong khu vực cấm bay, hạn chế bay khi chưa được cấp phép đều là vi phạm pháp luật. Các hành vi vi phạm không chỉ bị xử phạt hành chính với mức phạt có thể lên tới hàng chục triệu đồng, mà còn có thể bị áp dụng các biện pháp chế áp, thu giữ phương tiện và xử lý theo quy định của pháp luật. 

Đặc biệt, trong trường hợp gây ảnh hưởng đến hoạt động bay dân dụng, quân sự hoặc đe dọa an ninh, an toàn, người vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.

Hoạt động trái phép của các tàu bay không người lái tại các khu vực cấm bay, hạn chế bay không chỉ gây ra những nguy cơ về an ninh, an toàn mà còn gây ra những thiệt hại đáng kể về mặt tài chính đối với ngành hàng không. 

Khi phát hiện có UAV xâm nhập khu vực sân bay hoặc vùng trời kiểm soát, các cơ sở điều hành bay tại sân phải áp dụng các biện pháp bảo đảm an toàn như tạm dừng cất, hạ cánh hoặc điều hướng về sân bay dự bị nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối. Những biện pháp này kéo theo việc chậm chuyến, trễ chuyến, tăng chi phí nhiên liệu, chi phí khai thác của hãng hàng không, đồng thời ảnh hưởng dây chuyền đến toàn bộ hệ thống khai thác. 

Ngoài ra, việc gián đoạn khai thác còn làm phát sinh chi phí phục vụ hành khách và gây tác động tiêu cực đến uy tín của ngành hàng không. Do đó, việc ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi bay UAV trái phép là vô cùng cấp thiết, không chỉ nhằm bảo đảm an toàn mà còn góp phần giảm thiểu thiệt hại kinh tế, duy trì hoạt động khai thác ổn định và hiệu quả của toàn ngành hàng không.

Để bảo đảm an toàn cho hoạt động bay, giữ vững an ninh, trật tự và góp phần xây dựng môi trường hàng không an toàn, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam khuyến cáo:
•    Người dân tuyệt đối không sử dụng UAV, flycam hoặc các phương tiện bay khác trong khu vực cấm bay, hạn chế bay bao gồm khu vực Cảng hàng không, sân bay khi chưa được cấp phép của cơ quan có thẩm quyền;
•    Chủ động tra cứu thông tin khu vực bay trên hệ thống chính thức của Bộ Quốc phòng trước khi thực hiện hoạt động bay;
•    Tuân thủ đầy đủ quy trình xin cấp phép bay theo quy định của pháp luật;
•    Nâng cao ý thức trách nhiệm, không thực hiện các hành vi bay tự phát, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Việc chấp hành nghiêm các quy định về quản lý tàu bay không người lái không chỉ là trách nhiệm pháp lý của mỗi cá nhân, tổ chức mà còn là hành động thiết thực góp phần bảo đảm an toàn hàng không, bảo vệ chủ quyền vùng trời và giữ vững ổn định xã hội.

Ban An toàn - Chất lượng