VATM-LFV: phối hợp triển khai nội dung nghiên cứu về RTC/Dự án nghiên cứu về SWIM và RTC tại Việt Nam

Từ ngày 07 đến ngày 11/05/2026, tại Trụ sở Công ty Quản lý bay miền Nam, VATM và Công ty LFV Aviation Consulting - Đơn vị tư vấn triển khai dự án Nghiên cứu khả năng triển khai và tích hợp hệ thống quản lý thông tin diện rộng (SWIM) và Đài Kiểm soát không lưu từ xa (RTC) theo tài trợ của quỹ Swedfund (Thuỵ Điển) đã tổ chức chương trình làm việc để triển khai các nội dung nghiên cứu về RTC. 

Phó Tổng giám đốc Hồ Sỹ Tùng chủ trì nhóm làm việc của VATM với sự tham gia của các thành viên Tổ giúp việc tiếp nhận khoản viện trợ và cán bộ thuộc các cơ quan, đơn vị liên quan. Đoàn làm việc của LFV Aviation Consulting do ông Hans Holkenberg - Giám đốc dự án dẫn đầu, cùng sự tham gia của nhóm chuyên gia về RTC do ông Mikael Henriksson làm trưởng nhóm. Chương trình làm việc còn bao gồm cuộc họp với Cục hàng không Việt Nam do ông Mai Mạnh Hùng, Trưởng phòng Quản lý hoạt động bay đại diện tham gia.

Trong chương trình làm việc, nhóm chuyên gia của LFV đã trình bày và trao đổi với VATM về các nội dung lớn trong chuyển đổi khai thác từ Đài KSKL truyền thống sang một Đài KSKL từ xa; trao đổi về các vấn đề liên quan mà VATM quan tâm như giải pháp triển khai RTC trong trường hợp Đài KSKL có vị trí của quân sự, phương pháp xác định vị trí đặt tháp camera. Bên cạnh đó, LFV cũng trình bày về những nội dung quan trọng trong huấn luyện Kiểm soát viên không lưu (KSVKL) liên quan đến việc triển khai RTC, các tác động về mặt xã hội khi chuyển đổi khai thác từ Đài KSKL truyền thống sang Đài KSKL từ xa trên cở sở kinh nghiệm thực tiễn của Thụy Điển với tư cách là nước triển khai RTC đầu tiên trên thế giới.

Làm việc chuyên sâu với đại diện Trung tâm khí tượng hàng không, LFV đã trình bày và trao đổi về phương pháp thực hiện dịch vụ quan trắc khí tượng (METObs) từ xa của LFV và chia sẻ thông tin về quá trình thẩm định, phê duyệt việc áp dụng của Cơ quan khí tượng Thụy Điển (SMHI). LFV cho biết, hiện tại các KSVKL của Thụy Điển được cấp phép để thực hiện MetObs thông qua việc sử dụng các hệ thống giám sát hình ảnh đối với các sân bay trong khu vực có kết nối với RTC. 

Một nội dung quan trọng trong chương trình làm việc tại Việt Nam lần này của LFV là buổi làm việc trực tiếp với đại diện Cục hàng không Việt Nam (CAAV) về cơ sở pháp lý để triển khai RTC. Tại buổi làm việc, chuyên gia LFV đã trình bày các tài liệu hướng dẫn và quy định quốc tế liên quan đến việc triển khai RTC bao gồm Tài liệu Doc 4444 của ICAO, tài liệu hướng dẫn của Cơ quan An toàn hàng không châu Âu (EASA), quy định triển khai của châu Âu tại tài liệu EU2017/373. 

Trên cơ sở những lợi ích tiềm năng của RTC và mục tiêu chuyển đổi số trong lĩnh vực quản lý bay trong đó có nội dung về triển khai áp dụng RTC, các bên nhất trí về việc cần có quy định pháp lý cụ thể cho phép việc triển khai áp dụng RTC tại Việt Nam. Theo đó, đại diện nhà chức trách hàng không của Việt Nam cùng với LFV và VATM đã thảo luận về nội dung cần bổ sung trong thông tư mới quy định chi tiết về quản lý và bảo đảm hoạt động bay liên quan đến chức năng của đài kiểm soát không lưu tại sân bay, phù hợp với hướng dẫn tương ứng trong Tài liệu Doc 4444 của ICAO. Các bên kỳ vọng nội dung này sẽ được thông qua trong dự thảo thông tư mới thay thế Thông tư 19/2017/TT-BGTVT, dự kiến được ban hành và có hiệu lực cùng thời điểm với Nghị định mới thay thế Nghị định số 125/2015/NĐ-CP quy định chi tiết về quản lý hoạt động bay với vai trò là các văn bản dưới luật, cụ thể là Luật Hàng không dân dụng Việt Nam - Luật số 130/2025/QH15 đã được Quốc hội ban hành ngày 10/12/2025 và sẽ có hiệu lực từ 01/07/2026.

Trong khuôn khổ chương trình làm việc, các chuyên gia của LFV Aviation Consulting cũng đã thăm quan các hệ thống thiết bị, cơ sở điều hành bay bao gồm Đài KSKL Tân Sơn Nhất, Trung tâm Kiểm soát đường dài - tiếp cận Hồ Chí Minh (AACC/HCM) hiện hữu sử dụng hệ thống ATM của Thales, Trung tâm Kiểm soát không lưu Hồ Chí Minh mới (ATCC/HCM) sử dụng hệ thống ATM của Indra hiện đang trong quá trình chuẩn bị chuyển đổi và  hệ thống giả định (SIM) TWR 3D. Việc thăm quan, tìm hiểu các hệ thống thiết bị và trao đổi với các cán bộ tham gia trực tiếp vào dây chuyền cung cấp dịch vụ giúp các chuyên gia RTC có đánh giá cụ thể, thực tiễn về tình hình hiện tại, tiềm năng và những nội dung cần thực hiện trong lộ trình triển khai RTC trong tương lai tại Việt Nam. 

Trên cơ sở tiến độ triển khai dự án theo Thỏa thuận tư vấn đã ký giữa hai bên và các kết quả làm việc trong chương trình, LFV Aviation Consulting sẽ hoàn thiện Báo cáo giữa kỳ về RTC, bên cạnh Báo cáo giữa kỳ về SWIM. Dự kiến, dự thảo báo cáo giữa kỳ của nghiên cứu sẽ được hoàn thành vào đầu tháng 06/2026. 

 Vũ Uyên