VATM thống nhất cách tiếp cận triển khai CBTA theo quy định mới về đào tạo, huấn luyện

Trong hai ngày 04-05/9/2026, tại Nha Trang (Khánh Hòa), Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) tổ chức Hội thảo triển khai CBTA theo văn bản quy phạm pháp luật, do Phó Tổng giám đốc Nguyễn Mạnh Kiên chủ trì. Với 09 chủ đề, Chương trình đi theo toàn bộ chuỗi triển khai CBTA, từ yêu cầu công việc, mô hình năng lực, đánh giá, kế hoạch đào tạo đến giáo trình, giáo viên, đánh giá viên và công việc các đơn vị cần triển khai.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh các quy định mới về đào tạo, huấn luyện trong Nghị định 221 và Thông tư 47 đã được ban hành. Chương trình dành riêng một nội dung để thảo luận cách hiểu và áp dụng các điều khoản chuyển tiếp. Đồng thời, các chủ đề chuyên môn được thiết kế theo chuỗi CBTA với các cấu phần như mô hình năng lực, kế hoạch đánh giá, kế hoạch đào tạo, giáo trình, giáo viên và đánh giá viên. Cách tổ chức này cho thấy trọng tâm không chỉ là phổ biến quy định mà là chuyển quy định và phương pháp thành các sản phẩm, công cụ có thể sử dụng trong thực tế.

Tham dự Hội thảo có đại diện Lãnh đạo Tổng công ty, các Ban chuyên môn, Văn phòng Tổng công ty, các Trung tâm, Công ty Quản lý bay và các chi nhánh đào tạo, huấn luyện trực thuộc. Sự tham gia của nhiều nhóm chuyên môn giúp các nội dung được xem xét đồng thời từ góc độ pháp lý, phương pháp đào tạo và thực tiễn khai thác.

Chín chủ đề tạo thành một chuỗi CBTA hoàn chỉnh

Bám sát Chương trình Hội thảo, 09 chủ đề được trình bày theo một chuỗi liên kết từ yêu cầu công việc, năng lực, đánh giá đến đào tạo và các điều kiện bảo đảm thực hiện:

1. CBTA - các khái niệm cơ bản và cấu trúc nền tảng: thống nhất khái niệm, thuật ngữ; giới thiệu mô hình ADDIE, 5 quy trình nghiệp vụ (workflows) và 5 thành phần cơ bản của CBTA.

2. Bản đặc tả đào tạo, huấn luyện (Training Specification): làm rõ yêu cầu đào tạo (training requests), danh mục nhiệm vụ (task list) và các yêu cầu khai thác, kỹ thuật, pháp lý, tổ chức; minh họa bằng mẫu cho nhân viên Tin tức hàng không thực hiện chức năng ARO/AIS và nhân viên kỹ thuật bảo đảm hoạt động bay thực hiện chức năng Thông tin liên lạc.

3. Mô hình năng lực được điều chỉnh (Adapted Competency Model): làm rõ khung năng lực cho nhân viên bảo đảm hoạt động bay (ANS), đồng thời so sánh khung năng lực ICAO với mô hình năng lực được điều chỉnh cho Kiểm soát viên không lưu tại Việt Nam.

4. Kế hoạch đánh giá (Assessment Plan): xem xét phương pháp đánh giá, các mốc (milestones), tiêu chuẩn năng lực tạm thời và cuối cùng; đồng thời giới thiệu công cụ đánh giá cho KSVKL và tài liệu, biểu mẫu ghi nhận, công cụ hỗ trợ đánh giá.

5. Kế hoạch đào tạo, huấn luyện (Training Plan): phân tích thành phần, cấu trúc khóa học, đề cương, các cột mốc, học phần, sự kiện đào tạo, trình tự giảng dạy và lịch trình; minh họa bằng các ví dụ về đào tạo ban đầu, huấn luyện tại vị trí làm việc và huấn luyện định kỳ ở một số chức năng chuyên môn.

6. Hệ thống tài liệu đào tạo, huấn luyện; Giáo trình: làm rõ cấu trúc hệ thống tài liệu và phương thức xây dựng giáo trình phục vụ triển khai CBTA.

7. Công tác giáo viên, đánh giá viên: rà soát quy định, yêu cầu đối với giáo viên; cách thức rà soát, quản lý, cập nhật dữ liệu giáo viên và danh mục rà soát tiêu chuẩn Đánh giá viên (Assessor) lĩnh vực ANS.

8. Các nội dung, sản phẩm đề xuất Tổng công ty phê duyệt: tổng hợp các sản phẩm được xây dựng trong quá trình chuẩn bị, làm cơ sở tiếp tục xem xét, hoàn thiện theo quy trình.

9. Công việc đơn vị cần triển khai để đáp ứng yêu cầu CBTA: thảo luận cách hiểu, áp dụng các điều khoản chuyển tiếp trong Nghị định 221, Thông tư 47 và chia sẻ những việc các cơ quan, đơn vị đã, đang, dự kiến triển khai.

Nhìn tổng thể, 09 chủ đề tạo thành một logic xuyên suốt: xác định công việc cần thực hiện; xác định năng lực cần hình thành; thiết kế cách đánh giá và bằng chứng cần ghi nhận; xây dựng kế hoạch đào tạo; sau đó bảo đảm bằng tài liệu, giáo trình, giáo viên và đánh giá viên. Vì vậy, CBTA không chỉ là sửa một chương trình hay một giáo trình mà là yêu cầu các cấu phần của hệ thống đào tạo và đánh giá phải liên kết với nhau.

Thảo luận để đưa phương pháp vào thực tế

Các phiên trao đổi tập trung vào cách hiểu và áp dụng thống nhất các điều khoản chuyển tiếp trong Nghị định 221, Thông tư 47; khả năng kế thừa, hoàn thiện tài liệu hiện có; nguồn lực giáo viên, đánh giá viên và cách tổ chức chuyển đổi tại các chi nhánh đào tạo, huấn luyện. Đây là phần giúp các nội dung phương pháp được đối chiếu trực tiếp với những vấn đề đang đặt ra tại cơ sở.

Trao đổi tại Hội thảo, ông Hoàng Trung Kiên - Trưởng Ban Tổ chức cán bộ - Lao động nhấn mạnh yêu cầu thống nhất cách hiểu pháp lý, hạn chế việc vận dụng khác nhau các điều khoản chuyển tiếp tại cơ sở; các vướng mắc cần được tổng hợp trên cùng một đầu mối để có căn cứ xử lý thống nhất.

Về cách triển khai, ý kiến trao đổi tại Hội thảo hướng tới phương thức thực tế, tinh gọn, có thể thí điểm và hoàn thiện trên cơ sở kết quả thực hiện; đồng thời quan tâm bài toán nguồn lực và khả năng tổ chức đào tạo phù hợp giữa các chi nhánh.

Ông Nguyễn Đình Tuấn - Giám đốc Trung tâm Đào tạo - Huấn luyện Nghiệp vụ Quản lý bay lưu ý một số rủi ro cần được kiểm soát trong quá trình chuyển đổi, gồm nguy cơ hình thức hóa, khác biệt cách áp dụng giữa các chi nhánh, thiếu nguồn lực nòng cốt như giáo viên, đánh giá viên và áp lực tiến độ. Về giải pháp, ông nhấn mạnh nguyên tắc kế thừa: các tài liệu, giáo trình hiện có cần được rà soát, chọn lọc và điều chỉnh phù hợp, qua đó sử dụng hiệu quả nguồn lực trong quá trình chuyển đổi.

Chỉ đạo ở tầm toàn hệ thống

Phát biểu chỉ đạo và kết luận Hội thảo, Phó Tổng giám đốc Nguyễn Mạnh Kiên ghi nhận nỗ lực của các Tiểu ban, Tổ công tác, nhóm nòng cốt và các cơ quan, đơn vị đã tham gia nghiên cứu, xây dựng phương pháp, hồ sơ và công cụ phục vụ triển khai CBTA.

Nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ và tiến độ chuyển đổi, Phó Tổng giám đốc khẳng định việc triển khai CBTA trước hết là “nhiệm vụ chấp hành pháp luật của Tổng công ty”, không thể xem đây chỉ là một nhiệm vụ chuyên môn đơn thuần. CBTA là “công việc của toàn hệ thống”: cần phát huy vai trò người đứng đầu, bảo đảm sự phối hợp giữa cơ quan tham mưu, đơn vị đào tạo và các lực lượng chuyên môn, đồng thời duy trì cơ chế trao đổi, xử lý vướng mắc kịp thời để quá trình chuyển đổi được thực hiện thống nhất, liên tục theo lộ trình của quy định mới.

Định hình một cách làm chung cho VATM

Hội thảo kết thúc với giá trị nổi bật là định hình một cách nhìn chung về CBTA: các sản phẩm như Bản đặc tả đào tạo, huấn luyện; mô hình năng lực được điều chỉnh; kế hoạch đánh giá; kế hoạch đào tạo; giáo trình và tiêu chuẩn đội ngũ không tồn tại riêng lẻ mà phải liên kết thành một hệ thống. Đây là cơ sở để VATM tiếp tục hoàn thiện phương pháp, tài liệu và cách thức tổ chức chuyển đổi phù hợp với từng chức năng chuyên môn, hướng tới nâng cao chất lượng đào tạo, huấn luyện và năng lực thực hiện công việc của đội ngũ nhân viên bảo đảm hoạt động bay.
 

Phòng TCCB-LĐ - Trung tâm TBTTHK