VNAIC thử nghiệm khai thác và cung cấp giờ cất, hạ cánh thực tế(ATD/ATA) tại Cảng HKQT Nội Bài qua hệ thống A-SMGCS

Trên cơ sở chấp thuận của Cục Hàng không Việt Nam, từ 00h00 (UTC) ngày 10/9/2025 đến 23h59 (UTC) ngày 25/9/2025, Trung tâm Thông báo tin tức hàng không (Trung tâm ARO/AIS Nội Bài) triển khai Phương án phối hợp thử nghiệm “Cung cấp và khai thác giờ cất, hạ cánh thực tế (ATD/ATA) của các chuyến bay đi và đến Cảng HKQT Nội Bài” thông qua màn hình hiển thị A-SMGCS và điện văn gửi từ hệ thống A-SMGCS.

Đây là bước chuyển đổi quan trọng nhằm thay thế phương thức thông báo qua điện thoại giờ cất/hạ cánh thực tế, giúp giảm tải khối lượng công việc cho kiểm soát viên không lưu, nâng cao tính tự động, kịp thời và chính xác trong việc chia sẻ dữ liệu thông tin chuyến bay giữa Trung tâm APP/TWR Nội Bài (Công ty Quản lý bay miền Bắc) và Trung tâm ARO/AIS Nội Bài (Trung tâm Thông báo tin tức hàng không).Trong giai đoạn thử nghiệm này, Trung 

tâm APP/TWR Nội Bài và Trung tâm ARO/AIS Nội Bài sẽ khai thác song song hai phương thức: phương thức hiện tại (thông báo/nhận giờ cất/hạ cánh thực tế qua điện thoại có ghi âm) và phương thức thử nghiệm (khai thác dữ liệu trên màn hình A-SMGCS và các điện văn DEP/ARR tự động) nhằm bảo đảm an toàn, tính liên tục và cho phép so sánh, đánh giá độ tin cậy của dữ liệu.

Công tác bảo đảm kỹ thuật:

Công ty Quản lý bay miền Bắc đã phối hợp với Trung tâm Thông báo tin tức hàng không triển khai lắp đặt một đầu cuối A-SMGCS ở chế độ chỉ xem (Look only mode) tại phòng trực Trung tâm ARO/AIS Nội Bài, kết nối thông qua đường truyền cáp quang và mạng LAN của Cảng HKQT Nội Bài. 

Màn hình này hiển thị cung cấp các trường thông tin cốt lõi: 
- Đối với chuyến bay khởi hành gồm tên chuyến bay, loại tàu bay, mã radar, sân bay đến, giờ dự kiến và giờ cất cánh thực tế (UTC); 
- Đối với chuyến bay đến gồm tên chuyến bay, loại tàu bay, mã radar, sân bay đi, giờ dự kiến hạ cánh và giờ hạ cánh thực tế (UTC).

Đồng thời, hệ thống A-SMGCS tự động phát điện văn DEP/ARR tới các địa chỉ AFS của Trung tâm ARO/AIS Nội Bài (VVNBZPZX, VVVVZPZX) ngay sau khi tàu bay cất/hạ cánh có liên kết tín hiệu giám sát với dữ liệu FPL.

Công tác bảo đảm an toàn, an ninh mạng được chú trọng, bảo đảm đầu cuối phục vụ quan sát dữ liệu, không can thiệp vào điều hành của kiểm soát viên không lưu.

Công tác phối hợp:

Trung tâm ARO/AIS Nội Bài có trách nhiệm khai thác điện văn DEP/ARR do A-SMGCS tự động chuyển, đối chiếu màn hình và phát hành đến các địa chỉ theo quy định; theo dõi và kiểm tra chéo ATD/ATA trong các trường hợp nghi ngờ hoặc bất thường. 

Trung tâm APP/TWR Nội Bài có trách nhiệm thông báo ATD/ATA và mã code chuyến bay cho ARO qua điện thoại sau khi tàu bay cất/hạ cánh trong các tình huống A-SMGCS sự cố/bảo dưỡng, tàu bay mất liên kết giám sát với FPL, tàu bay bay lại hoặc chuyển hướng hạ cánh tại Nội Bài. 

Công tác huấn luyện, triển khai phổ biến:

Để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong triển khai thử nghiệm, sáng ngày 10/9/2025, Trung tâm APP/TWR Nội Bài đã phối hợp chặt chẽ với Trung tâm ARO/AIS Nội Bài kịp thời triển khai công tác huấn luyện, hướng dẫn khai thác thực tế đầu cuối A-SMGCS cho các nhân viên ARO thuộc Trung tâm ARO/AIS Nội Bài. Bên cạnh đó, hai đơn vị đã lập nhóm kết nối trao đổi thông tin kịp thời trong toàn ca trực để bảo đảm sự thông suốt, nhất quán giữa các bộ phận.

Đồng thời trong thời gian diễn ra thử nghiệm, Trung tâm APP/TWR Nội Bài và Trung tâm ARO/AIS Nội Bài tổng hợp các tình huống phát sinh, phản ánh ý kiến  của các nhân viên khai thác để kịp thời có biện pháp khắc phục các điểm còn tồn tại (nếu có), báo cáo cho Ban Lãnh đạo các cấp. Đây là điểm mấu chốt để sau khi kết thúc giai đoạn thử nghiệm, hai đơn vị có trách nhiệm báo cáo kết quả, đánh giá thay đổi và đề xuất (nếu có). Trên cơ sở kết quả thử nghiệm sẽ chính thức khai thác phương thức này sau khi được Cục Hàng không Việt Nam phê duyệt (dự kiến từ ngày 01/10/2025).

Việc triển khai thử nghiệm lần này kỳ vọng giảm tải khối lượng công việc cho KSVKL; thay thế phương thức thông báo qua điện thoại giờ ATD/ATA từ đó nâng cao tính tự động, kịp thời và chính xác trong chia sẻ dữ liệu, đáp ứng được yêu cầu hiệu quả công tác điều hành bay và chất lượng cung cấp dịch vụ thủ tục bay tại Cảng HKQT Nội Bài.

Thu Hường